Bij nader inzien is het toch niet zo’n makkelijk verklaarbare uitspraak. Immers, zo vanzelfsprekend is het niet als je mensen met bomen vergelijkt. Bovendien mensen die als bomen wandelen? Bomen wandelen niet. Het is evengoed opmerkelijk dat deze uitroep in de bijbel opgenomen is. De vraag is dus waarom. We moeten een diepere betekenis zoeken.

Voorafgaand aan deze geschiedenis onderwijst Jezus zijn discipelen. De farizeeën hadden Jezus om een teken van de hemel gevraagd, maar zij kregen het niet. Jezus waarschuwt zijn discipelen voor het zuurdeeg van de farizeeën en van Herodes, voor wetticisme en wetteloosheid. In de boot op het meer ontdekken de discipelen dat ze geen brood bij zich hebben. Jezus wijst hen dan op Zijn vermogen om brood te vermenigvuldigen.

Vervolgens komen ze in het stadje Bethsaïda, een vissersplaatsje, en de inwoners daarvan brengen een blinde man bij Jezus. Zij verwachten veel van Hem, en ze smeken of Hij hem wil aanraken. Zijn de inwoners zo begaan met deze man? Of wilden ze graag een wonder zien? Bethsaïda was de stad waar Filippus, en Andreas en Petrus vandaan kwamen. We mogen dus wel aannemen dat Jezus en Zijn discipelen daar bekend stonden. Bovendien deed de Heere Jezus de meeste wonderen in de streek tussen Kapernaum en Bethsaïda. Duizenden mensen werden wonderlijk van eten voorzien. Velen werden genezen van hun kwalen. Zoveel zelfs, dat Jezus zei dat de buitenlandse steden Tyrus en Sidon zich bekeerd zouden hebben als in deze steden zoveel krachten waren gebeurd. In deze streek zond Hij Zijn discipelen twee aan twee uit. Hij sprak uit dat wie hen niet geloofden, ze een zwaarder oordeel zouden hebben dan Sodom en Gomorra. Maar geloof dat Hij de Messias is, vond Hij er niet veel, alleen geloof in Zijn wonderen, en het moment kwam dat velen van Hem wegliepen.

Daarom neemt Jezus de man bij de hand, naar buiten de stad. Later mag de man ook niet terug naar de stad. De tijd om te getuigen is voorbij. Maar Zijn mededogen met verloren, blinde mensen is zo groot dat Hij deze man gaat genezen. De wijze waarop Jezus geneest is afgestemd op de tijd, dat wil zeggen dat Hij ook daarin onderwijs geeft, maar wel op bedekte wijze.

Jezus deed speeksel op de oogleden van de blinde. Op iemand spugen was teken van verachting (Jes. 50:6). Niet dat Jezus de man verachtte, maar wel de blindheid van deze man. We kunnen het ook anders zien, want speeksel heeft ook een heilzame werking. Nergens genezen wonden sneller als in je mond, vanwege de antimicrobiële, pijnstillende en bloedstollende eigenschappen van speeksel.

“Zie je al wat?” Dat is toch een rare vraag van Jezus. Vele anderen genas Hij op zijn spreken en hier maakt Hij een tussenstop. We moeten daarom met aandacht luisteren naar het antwoord van deze man. “Ik zie mensen als bomen wandelen.” De man zal zich niet bewust zijn geweest van dit antwoord, maar de Geest heeft het niet voor niets op laten schrijven. Wat betekent dit antwoord? Een aanwijzing vinden we in Job 19:10 : “Hij heeft mijn verwachting als een boom weggerukt.” Verwachting is als een boom. Een beeld dat veel in de bijbel voor blijkt te komen. Een kleine bloemlezing:

• Jacob zegent Jozef en noemt hem een jonge vruchtboom, een jonge vruchtbare boom bij een bron. Elk van zijn takken loopt over de muur. (Gen 49:22)
• Salomo zegt dat als een goddeloze sterft, zijn verwachting vergaat, maar dat de vrucht van de rechtvaardige als een boom des levens is (Spreuken 11).
• Het psalmenboek begint: Want hij zal zijn als een boom, geplant aan waterbeken, die zijn vrucht geeft op zijn tijd, waarvan het blad niet afvalt; al wat hij doet, zal goed gelukken. (Ps 1:3), en Psalm 37 spreekt van het tegenovergestelde: Ik heb een gewelddadige goddeloze gezien, die zich wijd vertakte als een bladerrijke inheemse boom (Ps 37:35). Wie in de bijbel zoekt op bladerrijke bomen, ontdekt dat het dan steeds gaat over offerplaatsen voor de afgoden. Wel veel blad, maar geen vrucht.
• Jesaja: Laat de vreemdeling die zich bij de HEERE gevoegd heeft, niet zeggen: De HEERE heeft mij geheel en al van Zijn volk gescheiden; laat de ontmande niet zeggen: Zie, ik ben maar een dorre boom (Jes. 56:3).
• Jeremia: Hij zal zijn als een boom, die bij water geplant is, en die zijn wortels laat uitlopen bij een waterloop. Hij merkt het niet als er hitte komt, zijn blad blijft groen. Een jaar van droogte deert hem niet, en hij houdt niet op vrucht te dragen (Jer 17:8).
• Judas: Deze mensen zijn … als bomen in de late herfst, zonder vrucht, tweemaal gestorven en ontworteld. (Jud 1:12)

Steeds opnieuw verbeelden bomen verwachting uit. Een verwachting die gekoppeld is aan de vrucht van de boom. Geen vrucht, geen verwachting.

“Ik zie mensen als bomen.”. Ook al is zijn beeld niet scherp, het beetje licht dat de man nu ziet, geeft hem verwachting voor de toekomst. Ook al vindt zijn genezing in stappen plaats; Jezus laat hem wennen aan het licht. Hij ziet wel vage contouren, maar er is hoop, verwachting.
Van de stadsgenoten van de blinde man was geen verwachting meer. Over en uit. Wee u Bethsaida! Als in Tyrus en Sidon dergelijke krachten gedaan zijn… zij zouden zich toen bekeerd hebben (Matt 11:21). Maar er was daar alleen geloof in wonderen… niet in de Heiland. Aangrijpend beeld dat deze man verwoordt. Hij zelf zag contouren en verwachtte meer. De Geest laat echter onzichtbare contouren zien met deze eenvoudige woorden.
In stappen breekt het licht door bij deze man. Jezus legt Zijn helende handen op de ogen van de halfziende man, waarna het licht volledig doorbreekt. Hij zag allen, ver en duidelijk. Jezus doet geen half werk.

Ooit stonden er twee bomen in het Paradijs: de boom van het leven en de boom van kennis van goed en kwaad. Het eten van de laatste boom bracht inderdaad kennis van goed en kwaad, maar voedzaam was de vrucht niet, en het kwaad was geschied. God gaf Zijn Zoon Jezus om te herstellen. Hij was een loot uit een afgehouwen tronk. Dus zelfs van die afgehouwen boom was verwachting. (zie ook Job 14:7). Ook van Israël was verwachting. Jezus ontsproot uit dat volk. Hij kwam tot het Zijne, maar de zijnen namen Hem niet aan (Joh 1). Daarom zei Hij tot de genezen man: ga niet terug naar de stad en houd je mond.
God doet geen half werk. Nog is deze afgehouwen tronk vruchtbaar als zij uit de Wortel van Isaï (Jes 11:10) gaat leven. Heidenvolken zullen naar deze Wortel vragen! Zij worden ingeënt (Rom 11) in de olijfboom die Israël is. Dát is verwachting, en daar kijk ik naar uit. Wat uiteindelijk overblijft, is de boom des levens:

“In het midden van haar straat en aan de ene en de andere zijde van de rivier bevond zich de Boom des levens, die twaalf vruchten voortbrengt – van maand tot maand geeft Hij Zijn vrucht. En de bladeren van de boom zijn tot genezing van de heidenvolken. ” (Openb 22:2)

 

Het christendom is geen levensfilosofie of een ideologie, maar het gaat om de relatie.

De laatste hoofdstukken van Mattheus lezen als ware het een tragedie. Onvermijdelijk gaat Jezus zijn dood tegemoet. Onvermijdelijk ja, maar bewust. In H20 bereidt Hij zijn discipelen voor op wat komen gaat. Dat Hij moet lijden en sterven. Hij spreekt ook tegen de omstanders en tegen de leiders van het volk. In gelijkenissen, dat wel, maar die leiders weten maar al te goed wie er aangesproken worden. Het thema is steeds hetzelfde: het Koninkrijk komt en is nu. Jezus ontmoet echter vooral afwijzing (Matt 20:45,46). Daarom spreekt Hij over de bruiloft en de genodigden (H22).

Die genodigd worden, komen niet.

Die komen, worden genodigd.

Een bruiloftskleed is echter wel noodzakelijk.

Zijn onderwijs onderweg naar Jeruzalem en in Jeruzalem zelf is één proclamatie: Ik ben de beloofde Messias, de beloofde Koning. Het Koninkrijk is nabij gekomen. Kom tot Mij! Of het nu in gesprek met Zijn discipelen is, met omstanders, in gelijkenissen of in antwoorden op strikvragen. Jezus’ spreken is alle reden voor de leidslieden om Jezus op zijn woorden te vangen. Kunnen ze Hem op zijn woorden vangen, dan zijn Jezus’ daden ook krachteloos. Ze verzinnen strikvragen en het is de moeite waard om die vragen en antwoorden te onderzoeken. Er valt namelijk een lijn in te ontdekken. Laten we de situaties eens doornemen.

Situatie 1:

De farizeeën sturen hun discipelen. Ze gaan dus niet zelf. Die discipelen vlijen de Meester: U bent objectief. U kijkt niet naar de persoon. We hebben een vraag. Moeten we belasting betalen? Belasting aan de bezetter van het land. Als het antwoord nee is, dan hebben ze een reden om Jezus als revolutionair aan te pakken (of te volgen!). Is het antwoord ja, dan kan Hij geen echte Jood zijn.

Het antwoord is geniaal. Wie staat er op een belastingpenning? De keizer! Dan is het dus van de keizer en krijgt hij wat hem toekomt.

Het gaat hier om de wetten van de overheid. Die wetten moeten dus gehoorzaamd worden, zolang deze niet strijden met de wetten van het Koninkrijk (Hand 5:29).

De reactie van de omstanders? Verwondering!

Situatie 2:

Dit keer komen de Sadduceeën. Zij zeggen dat er geen opstanding uit de doden is en komen aan met de wet van Mozes. Deze wet zegt dat als een man kinderloos sterft, zijn broer de opdracht heeft om kinderen bij de weduwe te verwekken. Dus met haar te trouwen. Logisch natuurlijk dat de vraag opgeroepen wordt met wie de vrouw na de opstanding getrouwd zal zijn. De Sadduceeën doen het gelijk goed: er waren 7 broers. Dat het een strikvraag is, blijkt uit vers 34.

Het huwelijk is een instelling van God en Mozes heeft op de Sinaï vele wetten voor het dagelijks leven en de godsdienstige ceremoniën gekregen. Het gaat hier dus om een wet van Mozes. Het antwoord van Jezus is duidelijk: jullie kennen noch het Woord, noch de kracht van God, de ‘dunamin’ (Gr.).

Dezelfde kracht ging uit van Jezus en genas de vrouw die de vloed van het bloed had en Hem aanraakte. Bovennatuurlijk kracht. Ja, Jezus is de kracht Zelf (1 Kor 1:24), Hij is de Hogepriester naar de ordening van Melchizedek, (niet naar de wet van het vleselijke gebod, maar naar de kracht van de onvergankelijkheid, Hebr 7:16).

De Sadduceeën begrepen dus niets van het Woord (wet en de profeten), noch van de Messias. Het vraagt dan ook ‘bovennatuurlijk, onvergankelijk denken’ om te bedenken dat er in de hemel geen huwelijken meer zijn. Het huwelijk behoort bij het vergankelijk leven. Het wordt in het NT het beeld van Christus en Zijn gemeente genoemd. Opnieuw wordt een relatie aan de kaak gesteld.

De reactie: verslagenheid. De schare is verslagen over Zijn leer (zijn onderwijs, didachè). Hij spreekt als Degene die de macht heeft (Mark 1:22).

Situatie 3:

Nu ook de Sadduceeën de mond is gestopt, is het tijd dat de Farizeeën zelf Jezus ‘aanpakken’. Dit keer gaat het niet over een overheidswet, of een wet van Mozes, maar over de 10 geboden zelf. De universele wet. Welk gebod staat er bovenaan? Ja, dat was de instelling van de Farizeeën. Zij maakten wetten die ze het volk oplegden en die ze boven de wet van God stelden.

Wat doet Jezus?

Hij geeft de samenvatting van de wet: liefde! Hij legt de vinger bij het hart, bij de relatie. Doen vanuit lief hebben.

Deze samenvatting van de wet was waarschijnlijk niet onbekend in Israël. In Lukas wordt deze samenvatting namelijk door een Schriftgeleerde uitgesproken. God liefhebben en de naaste als jezelf. Dat is de hele wet, de rest is uitleg.

De relatie met de overheid, tussen man en vrouw en de relatie met God en de naaste. Zijn er nog andere relaties te verzinnen?

Dan is het echter de beurt van de Heere Jezus. Wat dunkt u van de Christus? Wiens Zoon is Hij?

Hij is Davids Zoon, zo luidt het antwoord van de Farizeeën. Het Griekse woord ‘huios’ duidt op een waardigheid, niet de afstamming of afhankelijkheid. De waardigheid van de erfgenaam, van David: de Geliefde.

Je hoort de echo van Bartimeus (H20): Jezus, Zoon van David, ontferm U over mij! Of van de kinderen in de tempel (H21). De Farizeeën kunnen weten dat Jezus de beloofde Messias is. Anderen zeggen het ook!

Maar! Hoe zegt David dan: “De HEERE heeft tot mijn Heere gesproken: Zit aan Mijn rechterhand, totdat Ik Uw vijanden gezet zal hebben tot een voetbank Uwer voeten”. Hoe kan de Messias Davids Zoon zijn en tegelijk door hem Heere genoemd worden? Hier haalt de Heere Jezus Psalm 110 aan. Ook dat is niet voor niets, want het is een psalm die een profetie voor de toekomst is, maar het voert te ver om deze hier te behandelen. Het is ook duidelijk dat Jezus hier wijst op zijn natuur: God & Mens!

De reactie: zwijgen.

Het volk hoorde hem graag, maar de Farizeeën en Schriftgeleerden verstomden (vs 46).

Er valt ook niet veel meer te zeggen als Jezus in H23 het zevenvoudig wee over de Farizeeën uitspreekt.

Huiveringwekkend en indrukwekkend.

Een ‘laatste oproep’ aan Jeruzalem klinkt: och, wilden jullie maar… (23:37)

Geen onkunde of onmacht. Nee, onwil. Dat is het.

Als wij, mensen, vrij zijn om te kiezen, waarom willen wij dan toch steeds het verkeerde kiezen?

Jij ook?

God wil een relatie met jou. Hij roept je. (Joh 7:37)

Nog een kleine tijd en Jezus komt terug. Als het volk Israël zal zeggen: “Gezegend is Hij, Die komt in den Naam des Heeren!” (23:39). Geloof het of niet: alle oog zal Hem zien (Openb. 1:7). Dan hangt het van de relatie af hoe Zijn oog naar jou kijkt.

 

Lees jij de krant? Dan weet je dat het niet zo lang meer duurt dat de Here Jezus terug komt. Hij zegt het zelf: ‘Kijk naar de vijgenboom en al de andere bomen. Als je ziet dat ze uitlopen, weet je dat de zomer in aantocht is. Zo moeten jullie ook weten, wanneer je die dingen ziet gebeuren, dat het koninkrijk van God nabij is.’ (Luk 21:29-31). Welke dingen zijn dat? Oorlogen, aardbevingen, hongersnoden, pest epidemieën.

Heb je de krantenkoppen gezien in het filmpje? Wat een wereld!

In die wereld wordt je groot, moet je overleven; In die wereld wordt geroepen om een licht te zijn; om je niet te schamen voor het evangelie.

We lezen een gedeelte van Romeinen 1:

8 Allereerst dank ik door Jezus Christus mijn God voor u allen, omdat er in de hele wereld over uw geloof gesproken wordt. 9 God, die ik door de verkondiging van het evangelie over zijn Zoon vol overgave dien, is mijn getuige dat ik u onophoudelijk in mijn gebeden noem. 10 En altijd vraag ik dan of God mij de gelegenheid wil geven eindelijk naar u toe te komen. 11 Want ik verlang ernaar u te ontmoeten en u te laten delen in een geestelijke gave, om u te sterken, 12 of liever, om door elkaar bemoedigd te worden: ik door uw geloof en u door het mijne. 13 U moest eens weten, broeders en zusters, hoe vaak ik me heb voorgenomen naar u toe te komen, om net als bij de andere volken ook bij u vruchtbaar werk te doen. Maar ik was tot nu toe steeds verhinderd. 14 Ik sta ten dienste van alle volken: van beschaafde en niet beschaafde, geletterde en ongeletterde, 15 en daarom is het mijn wens het evangelie ook aan u in Rome te verkondigen. 16 Voor dit evangelie schaam ik mij niet, want het is Gods reddende kracht voor allen die geloven, voor Joden in de eerste plaats, maar ook voor andere volken.

Wat zegt Paulus in Romeinen 1?

1. Jezus Christus is duidelijk de aangewezen Heer! Vs 4. Hij is het Fundament, de Rots.

2. Uw geloof wordt verkondigd over de hele wereld. Mooi is het als dat van jou gezegd wordt. Of weten de mensen om je heen dat niet?  Nog iets moois: het onderlinge geloof is ook tot versterking van elkaar! Vs8+12. Zo is het bij ons op school ook. Jij mag je optrekken aan het geloof van anderen óf jij mag anderen tot versterking zijn.

3. Verlangen van Paulus om vruchtbaar te zijn. Vs 14+15.

4. De reden: ik schaam mij niet!

Het evangelie is de blijde boodschap! Daar hoef je je niet voor te schamen. Jezus Christus, Zoon van God, Zaligmaker.

In welke wereld is dat dan? Dat staat verder in vers 18 tot het einde van het hoofdstuk. Dat gaan we nu niet helemaal lezen, maar ik zal het samenvatten:

• Mensen kennen God wel, maar eren Hem niet, maken beelden van Hem die Zijn heerlijkheid aantasten
• Mensen zijn door en door onrechtvaardig, boosaardig, slecht, moordzuchtig, jaloers, twistziek, zonder liefde, onbarmhartig, tonen geen ontzag voor hun ouders, doortrapt.

Wat denk je, is het nu anders dan in de tijd van Paulus? Van David? Van Noach?

Je zou er toch zo een aantal krantenkoppen bij kunnen verzinnen!

En, zegt Paulus, (in H2) je kunt wel zeggen, o wat erg, maar als jij de rijkdom van het Evangelie veracht, dwz geen antwoord geeft op de uitnodiging van God om bij Hem te komen, dan ben je geen haar beter. Nee, dan Paulus: hij voelt zich niet beter, maar hij weet wel beter! Hij schaamt zich niet.

16. Voor dit Evangelie schaam ik mij niet, want het is Gods reddende  kracht voor allen die geloven, allereerst voor de Jood, maar ook voor de Griek = alle volken, de heidenen

Schamen, wat is dat?

Schamen is bang zijn dat je afgewezen wordt om wat je doet of wie je bent. Wat zullen anderen van je zeggen? Schamen doe je als je iets verkeerds gedaan hebt. (Of het voorkomt dat je iets verkeerds doet). Kijk maar naar Adam en Eva: ze schaamden zich. Ze waren naakt. Tussen haakjes: wat doet God? Hij zoekt ze op!

Schamen heeft dus alles met relaties te maken. Je verhouding met een ander. Hoe beter die is, hoe minder je je zult schamen. Belangrijk voor een goede relatie is de basis van veiligheid en geborgenheid. Vandaar uit ga je de wereld verkennen. Net als die grote zeilschepen die tijdens Sail in Amsterdam lagen. Een veilige haven. Alles wordt in gereedheid gebracht, er wordt geoefend, zodat stormen op zee doorstaan kunnen worden.

Je mag ‘leren om je niet te schamen’ Vanuit een veilige basis bij God. Dat kan alleen als je een relatie met Hem hebt!

Je hoeft het niet ook alleen te doen. Paulus zegt dat hij zich weer sterk voelde als hij het geloof van anderen zag.  Op de Passie mag je oefenen om je niet te schamen. Mag je sterken aan en door het geloof van anderen, leerlingen en medewerkers. Bij de gratie van de relatie!

Als ik een kenmerk van deze school noem, dan is het dat we goed met elkaar omgaan. Nee, niet alles gaat vlekkeloos. Heel soms is er een vechtpartijtje. Daar zijn we dan ook allemaal van onderste boven. Pesten? Er is geen groter kwaad in de school: je zegt tegen de ander: jij mag er niet zijn…

Het is beter elkaars geloof te weten, dan elkaars krachten te meten.

En tussen haakjes: (Jij moet je niet schamen, maar ook: wij niet voor jou(w wandaden). Mond en hart en handen!)

Ouders, zorg voor een veilige basis. Dan wordt én thuis én school een veilige haven (al weten we maar al te goed welke gebrokenheid er ook onder ons is).

En uw gebed en steun is voor ons onmisbaar. Wij waarderen dat zeer.

We zien uit naar een nieuw jaar, naar de zegeningen van een nieuw jaar.  De eerste zegening is al binnen: er zit weer groei in de school. Maar liefst 650 leerlingen hebben bij ons hun plekje.

Wij kunnen het niet alleen, we willen het niet alleen, wij doen dat met elkaar. Wij doen dat bovenal, omdat God ons liefheeft en wij Hem. Door zijn Woord en door Zijn Geest.

[aangepaste tekst n.a.v. de opening schooljaar 2010-2011]